กรมการแพทย์แผนไทยฯ เปิดร่าง พ.ร.บ.ควบคุมกัญชา วาง 6 มาตรการเข้ม ย้ำใช้เพื่อการแพทย์และสุขภาพ คุ้มครองเด็ก-เยาวชน ยกระดับการกำกับดูแลทั้งระบบ

31 กรกฎาคม 2569 – กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เปิดเผยสาระสำคัญของ ร่างพระราชบัญญัติควบคุมกัญชา พ.ศ. ... ซึ่งจัดทำขึ้นเพื่อกำหนดกรอบกฎหมายเฉพาะในการกำกับดูแลกัญชาอย่างเป็นระบบ หลังจากกัญชาถูกปลดออกจากบัญชียาเสพติด โดยมุ่งยกระดับมาตรฐานการควบคุมให้ครอบคลุมทุกมิติ ตั้งแต่การเพาะปลูก การผลิต การนำเข้า การส่งออก การจำหน่าย ไปจนถึงการใช้ประโยชน์ เพื่อให้เป็นไปเพื่อการแพทย์ การแพทย์แผนไทย การศึกษาวิจัย และด้านสุขภาพเท่านั้น พร้อมวางมาตรการคุ้มครองเด็ก เยาวชน และกลุ่มเปราะบางอย่างเข้มงวด

นายแพทย์เทวัญ ธานีรัตน์ รองอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กล่าวว่า การจัดทำร่างกฎหมายฉบับนี้มีเป้าหมายเพื่อแก้ไขช่องว่างของการกำกับดูแลที่ผ่านมาซึ่งต้องอาศัยกฎหมายหลายฉบับ ทำให้การบังคับใช้ยังไม่ครอบคลุมและขาดเอกภาพ จึงจำเป็นต้องมีกฎหมายเฉพาะที่กำหนดมาตรการควบคุมกัญชาอย่างชัดเจน สามารถบังคับใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสร้างความสมดุลระหว่างการใช้ประโยชน์ทางการแพทย์กับการคุ้มครองสังคม

สาระสำคัญของร่างพระราชบัญญัติประกอบด้วย 6 มาตรการหลัก ได้แก่ การจัดตั้งคณะกรรมการระดับชาติ โดยมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขเป็นประธาน เพื่อกำหนดนโยบายและทิศทางการกำกับดูแลกัญชาของประเทศ การกำหนดให้การเพาะปลูก ผลิต นำเข้า ส่งออก และจำหน่ายกัญชาต้องได้รับใบอนุญาตจากอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ซึ่งมีอายุ 3 ปี พร้อมยกเว้นการจำหน่ายราก กิ่ง ก้าน ใบ ลำต้น และเมล็ด รวมถึงการใช้กัญชาเพื่อรักษาโรคโดยผู้ประกอบวิชาชีพด้านการแพทย์ตามที่กฎหมายกำหนด

นอกจากนี้ ร่างกฎหมายยังให้ความสำคัญกับการคุ้มครองเด็ก เยาวชน และกลุ่มเปราะบาง โดยห้ามจำหน่ายกัญชาแก่ผู้มีอายุต่ำกว่า 20 ปี สตรีมีครรภ์ และสตรีให้นมบุตร รวมถึงห้ามจำหน่ายในพื้นที่ที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อสังคม เช่น วัด สถานศึกษา หอพัก สวนสาธารณะ สวนสัตว์ และสวนสนุก

อีกหนึ่งมาตรการสำคัญคือ การห้ามโฆษณา ประชาสัมพันธ์ หรือทำการตลาดเกี่ยวกับช่อดอกกัญชา ยางกัญชา และอุปกรณ์การสูบ เพื่อป้องกันการจูงใจให้เกิดการบริโภคในทางที่ไม่เหมาะสม พร้อมกำหนดหลักการชัดเจนว่า การใช้กัญชาหรือสารสกัดต้องอยู่ภายใต้การดูแลของผู้ประกอบวิชาชีพด้านการแพทย์ หรือใช้เพื่อการศึกษาวิจัยตามที่กฎหมายกำหนดเท่านั้น

สำหรับการบังคับใช้กฎหมาย ร่างพระราชบัญญัติได้กำหนดบทลงโทษไว้อย่างชัดเจน โดยผู้ที่ผลิต นำเข้า ส่งออก หรือจำหน่ายกัญชาโดยไม่ได้รับอนุญาต รวมถึงผู้ที่จำหน่ายให้แก่เด็ก เยาวชน หรือสตรีมีครรภ์ จะต้องรับโทษทั้งจำคุกและปรับตามกฎหมาย ขณะที่ผู้ใช้กัญชาผิดวัตถุประสงค์จะมีโทษปรับตามที่กฎหมายกำหนด

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกย้ำว่า ร่างพระราชบัญญัติควบคุมกัญชาฉบับนี้มีเป้าหมายเพื่อสร้างระบบกำกับดูแลกัญชาของประเทศไทยให้มีมาตรฐาน โปร่งใส และมีประสิทธิภาพ ควบคู่กับการส่งเสริมการใช้กัญชาเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์และสุขภาพ ภายใต้การคุ้มครองความปลอดภัยของประชาชนและสังคมโดยรวมอย่างยั่งยืน.